Тамирлан Тілеулес: Қазақстанға тарихи алтын сыйлаған 20 жастағы чемпион

Жиырма жасында Азия ойындарының чемпионы атану — кез келген спортшының еншісіне бұйыра бермейтін жетістік. Ал Тамирлан Тілеулес үшін Айчи–Нагоядағы алтынның салмағы бұдан да ауыр. Ол Қазақстанға таеквондодан Азия ойындарындағы тұңғыш алтын медальді алып келді.

58 келіге дейінгі салмақта сынға түскен қазақстандық спортшы финалда Филиппин өкілі Курт Брайан Барбосамен кездесті. Отандасымыз алғашқы раундты 16:14 есебімен ұтса, екінші кезеңде қарсыласына мүмкіндік бермей, 15:2 есебімен басым түсті. Қорытынды есеп — 2:0. Осылайша Қазақстан таеквондодан Азиада тарихындағы алғашқы алтынына қол жеткізді. 

Бірақ бұл алтын аяқ астынан келген жоқ. Оның ар жағында бірнеше жылдық ізденіс, салмақ ауыстыру, жеңілістен сабақ алу және халықаралық жарыстарда жинаған тәжірибе жатыр.

Алғашқы қадамнан үлкен аренаға дейін

Тамирлан Тілеулес 2005 жылғы 11 қазанда дүниеге келген. Халықаралық аренадағы алғашқы ірі нәтижелерінің бірі 2022 жылы тіркелді. Сол жылы ол жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында 51 келіге дейінгі салмақта күміс медаль жеңіп алды. Бұған дейін дәл осы салмақта Austrian Open турнирінің жеңімпазы атанған еді. 

Сол жылдың өзінде Тілеулес ересектер арасындағы әлем чемпионатында 54 келіге дейінгі салмақта өнер көрсетіп, тоғызыншы орынға тұрақтады. Ал 2023 жылы Austrian Open бәсекесінде осы салмақта күміс жүлде алды. Яғни жасөспірімдер арасындағы жетістіктен кейін спортшы біртіндеп ересектер додасына бейімделе бастады. 

Бұл кезеңді оның үлкен спорттағы іргетасы деуге болады. Өйткені Тілеулес бірден биікке ұмтылмай, жарыстан жарысқа тәжірибе жинап, өз салмағын іздеді.

58 келідегі жаңа белес

2024 жылдан бастап Тілеулес 58 келіге дейінгі салмақта тұрақты өнер көрсете бастады. Бұл салмақ оған жаңа мүмкіндік ашқан кезең болды.

Сол жылы ол Азия чемпионатында бесінші орынға ие болып, WT President’s Cup Asia жарысында қола медаль жеңіп алды. Ал жылдың соңында Qatar Open турнирінде алтын медаль иеленді. 

2025 жылы оның қоржыны тағы бірнеше халықаралық жүлдемен толықты. Тілеулес Азия клубтары чемпионатында, Charlotte және Muju Grand Prix Challenge жарыстарында, сондай-ақ Дүниежүзілік студенттер ойындарында қола медаль алды. 

Сол жылы ол 21 жасқа дейінгі әлем чемпионатында 63 келіге дейінгі салмақта да қола жүлдеге қол жеткізді. 

Яғни Тілеулестің жолы бір ғана салмақпен шектелген жоқ. Ол түрлі деңгейдегі жарыстарда өзін сынап, әр белестен кейін келесі қадамға дайындалды.

Азиададағы шешуші сәт

Айчи–Нагоядағы жарыста Тілеулестің алдында бірден биік меже тұрды. Ол 58 келіге дейінгі салмақта бақ сынап, ширек финалда Иран өкілі Аболфазл Зандиагуриді 2:0 есебімен жеңді. Бұл жеңіс оған кем дегенде қола медальді қамтамасыз етті. 

Жартылай финалда ол Оңтүстік Корея өкілі Ан Хянсикпен белдесіп, тартысты кездесуде 2:1 есебімен жеңіске жетті. Осылайша жиырма жастағы қазақстандық спортшы Азиада финалына жолдама алды. 

Ал финалда бәрі екі раундта шешілді. Тілеулес Барбосаны 16:14 және 15:2 есебімен жеңіп, алтын медальді мойнына тақты. 

Үш күмістен кейінгі тарихи алтын

Бұл жеңістің Қазақстан таеквондосы үшін орны бөлек.

Бұған дейін ел спортшылары Азия ойындарында үш рет финалға шыққан. 2010 жылы Феруза Ергешова, 2014 жылы Нұрсұлтан Мамаев, 2018 жылы Жансель Дениз күміс медаль иеленген. Бірақ олардың ешқайсысы алтынға жете алмады.

Тілеулес осы тізбекті үзді. Ол төртінші финалдық мүмкіндікте чемпион атанып, Қазақстанның таеквондодан Азиададағы алтынсыз кезеңіне нүкте қойды. 

Оның жеңісін осы тұрғыдан алғанда жай ғана кезекті алтын деу қиын. Бұл — Қазақстан таеквондосы үшін жаңа жолдың ашылғанын білдіретін нәтиже.

Ең қызығы, Тілеулестің халықаралық жолы небәрі бірнеше жыл бұрын жасөспірімдер арасындағы 51 келі салмақтағы күмістен басталған еді. Арада төрт жыл өтіп, сол спортшы Азия ойындарының төрінде Қазақстанның тұңғыш таеквондо алтынын жеңіп алды.

Бір кездері жасөспірімдер додасында жүлдеге таласқан Тілеулес енді Азия құрлығындағы ең ірі жарыстардың бірінде Қазақстан тарихын жаңартты.