US Open финалы: Соболенко мен Рыбакина текетіресінде кім басым түседі

2026 жылғы US Open финалы жай ғана «Үлкен дулыға» жүлдесінің тағдырын шешпейді. Бұл матч әйелдер теннисіндегі биліктің кімге өтетінін айқындайтын символдық кездесу болмақ. Бір жағында Нью-Йоркте қатарынан үшінші рет чемпион атануға ұмтылған Арина Соболенко, екінші жағында әлемнің жаңа бірінші ракеткасы Елена Рыбакина тұр.

Екі теннисші бұған дейін 17 рет кездескен. Жеке есепте Соболенко 10:7 есебімен алда. Алайда бұл көрсеткіш олардың арасындағы тартыстың шынайы сипатын толық ашпайды. Себебі ең маңызды финалдарда Рыбакина қарсыласына жиі тосқауыл қоя білді.

Соболенко мен Рыбакина алғаш рет 2019 жылы Уханьда кездесті. Беларусь теннисшісі алғашқы төрт матчтың бәрінде жеңіске жетті. Бір қызығы, төртеуі де үш сетке созылған. Яғни Соболенко бастапқыда басым болғанымен, ешбір жеңісі оңай келген жоқ.

Қарсыластықтағы бетбұрыс 2023 жылғы Индиан-Уэллс финалында болды. Рыбакина сол кездесуде Соболенконы алғаш рет жеңіп, оның күшіне күшпен жауап беруге болатынын көрсетті. Бұған дейін әйелдер турындағы ойыншылардың көбі Соболенконың қарқынын бәсеңдетуге тырысса, Рыбакина басқа жолды таңдады: ол жылдамдықты одан әрі арттырды.

Қазір олардың арасындағы айырмашылық небәрі үш жеңіс. Ал финалдық кездесулерде Рыбакина 4:2 есебімен алда. «Үлкен дулыға» финалдарында есеп тең: Соболенко 2023 жылғы Australian Open-де жеңсе, Рыбакина 2026 жылы Мельбурнде қарымта қайтарды. WTA дерегіне сәйкес, US Open финалы олардың турдағы 18-кездесуі болмақ.

Екеуінің де басты артықшылығы – допты қуатты беруі және ұпайды қысқа уақытта түйіндеуі. Дегенмен ойын мәнеріндегі осы ұқсастыққа қарамастан, екеуінің арасында елеулі айырмашылық бар.

Соболенко допқа барынша күш салып, қарсыласын үздіксіз қысымда ұстайды. Ол корт ішінде эмоциясымен бірге ойнайды: сәтті соққы оны жігерлендіреді, ал бірнеше қателік ойынын шайқалтуы мүмкін. Дегенмен соңғы жылдары ол эмоциясын басқаруды, қорғаныстан шабуылға өтуді және ұпайды бір ғана соққымен аяқтауға асықпауды үйренді.

Рыбакинаның ойыны сырттай қарағанда сабырлы. Ол эмоциясын көрсетпейді, соққылары артық қимылсыз орындалады. Оның басты артықшылығы - допты ерте қабылдап, қарсыласының уақытын қысқартуы. Жақсы күнінде Рыбакина допты жай қатты ұрмайды, қарсыласын бір орында қатырып қояды.

Сондықтан олардың матчында ұзақ тактикалық комбинациялардан гөрі алғашқы үш-төрт соққының маңызы жоғары. Кім доп беруді жақсы бастап, қарсыластың екінші добын бірінші болып шабуылдаса, бастаманы сол алады.

Соболенконың Нью-Йорктегі ерекше күші

US Open соңғы жылдары Соболенконың ең сенімді турниріне айналды. Ол Нью-Йоркте қатарынан төртінші финалына шығып отыр және 2024 жылдан бері мұнда 20 матч бойы жеңілген жоқ. Енді Серена Уильямстан кейін US Open-ді үш жыл қатарынан жеңген алғашқы теннисші атануы мүмкін.

Соболенко биылғы турнирде финалға дейін бір ғана сет берді. Ол 170 виннер орындап, қарсыластарының добын қабылдауда 25 брейк жасаған. Ширек финалда Линда Носковамен өткен ауыр кездесуде шешуші тай-брейкті ұтып, жартылай финалда Джессика Пегуланы 7:5, 6:2 есебімен жеңді. WTA сараптамасы Соболенконың Нью-Йорктегі басты артықшылығы ретінде оның алғашқы соққылардан-ақ ойынды бақылауына алатынын атап көрсетеді.

Оның үстіне Соболенко Рыбакинаны биыл Индиан-Уэллс финалы мен Майами жартылай финалында қатарынан екі рет жеңді. Демек соңғы кездесулердің психологиялық басымдығы Беларусь теннисшісінің жағында.

Рыбакина үшін бұл финал нені білдіреді?

Рыбакина финалдың нәтижесіне қарамастан, 14 қыркүйекте жаңартылатын рейтингте әлемнің бірінші ракеткасы атанады. Осылайша, Соболенконың рейтинг көшіндегі 99 апталық сериясы аяқталады.

Қазақстандық теннисші турнир алдында жарақатына байланысты күмән тудырған еді. Цинциннатиде тобығын зақымдап, Нью-Йоркке толық дайындықсыз келді. Соған қарамастан, ол Наоми Осаканы сенімді жеңіп, Чжэн Циньвэнь мен Кори Гауффқа қарсы матчтарда алғашқы сеттен кейін есепті өзгерте білді.

Рыбакина финалға дейін 42 эйс орындап, 143 виннер жасады. Соңғы бір жылда үздік ондықтағы қарсыластарына қарсы 18 кездесудің 75 пайызын жеңген. Бұл - WTA турындағы ең үздік көрсеткіш. Оның үстіне әлемнің бірінші ракеткасы атануға қажетті нәтижеге қол жеткізілді. Сондықтан финалда рейтинг қысымы емес, тек чемпиондық мақсат қалады.

Матчты шешетін бес фактор

Біріншісі - Рыбакинаның алғашқы добы. Егер оның алғашқы доп беру көрсеткіші жоғары болса, Соболенко қабылдауда еркін шабуылдай алмайды.

Екіншісі - екінші доп. Екеуі де қарсыласының осал екінші добын бірден жазалайды. Сондықтан қос қателік пен қысқа берілген доптардың құны өте қымбат болады.

Үшіншісі - корттағы орын. Australian Open финалында Рыбакина шешуші сәтте артқы сызыққа жақындап, допты ертерек қабылдау арқылы матчты өзгертті. WTA талдауында сол кездесуде екі теннисшінің де 92 ұпайдан жинағаны көрсетілген. Рыбакина небәрі бір брейк артық жасап жеңген. Бұл қарсыластықта айырмашылық кейде бірнеше сантиметр мен бір дұрыс шешімге ғана тіреледі.

Төртіншісі - Соболенконың эмоциясы. Ол есепте алға шыққанда қарсыласын корттан ығыстырып жібере алады. Бірақ Рыбакина бірнеше ауыр геймді ұстап қалса, Беларусь теннисшісін тәуекелді арттырып, қателесуге мәжбүр етуі мүмкін.

Бесіншісі - матчтың ұзақтығы. Қысқа ұпайлар Рыбакинаға қолайлы. Ал кездесу тартысты үшінші сетке ұласса, Соболенконың физикалық қуаты мен Нью-Йорктегі тәжірибесі маңызды рөл атқарады.

Кім фаворит?

Жалпы статистика, соңғы екі жеке кездесу және Нью-Йорктегі 20 матчтық жеңісті серия Соболенконы аздап алға шығарады. Бірақ Рыбакинаның доп беруі қалыпты деңгейде жұмыс істесе, қарсыласының барлық артықшылығын жоққа шығара алады.

Бұл финалда айқын фаворит жоқ. Шартты түрде Соболенконың мүмкіндігін 52, Рыбакинаныкін 48 пайыз деп бағалауға болады. Бірақ Рыбакина бірінші сетте жеңіп, доп беру ырғағын тапса, жағдай бірден өзгереді.

Ең бастысы - бұл енді кездейсоқ кездесулер жиынтығы емес. Соболенко мен Рыбакина әйелдер теннисіндегі жаңа дәуірдің негізгі қарсыластарына айналды. Бірі қазіргі тәжін қорғауға шықса, екіншісі рейтингтегі жаңа мәртебесін чемпиондықпен бекіткісі келеді.